به گزارش مجله خبری آلما به نقل از پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : نوشیدن یک، دو یا حتی سه فنجان قهوه در ابتدای روز، برای بسیاری از افراد یکی از لذتهای همیشگی زندگی است. اما آیا باید بابت این عادت احساس نگرانی یا عذاب وجدان داشته باشیم؟
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert؛ پژوهشگران جدیدترین شواهد علمی درباره کافئین را بررسی کردند. آنها نتایج مجموعهای از مطالعات را که اثرات کافئین بر عواملی مانند فشار خون، کلسترول، دیابت و بیماریهای قلبیعروقی را ارزیابی کرده بودند، کنار هم قرار دادند.
نتیجه کلی این بود: با خیال راحت از قهوه خود لذت ببرید.
بررسیها نشان داد که برای بیشتر افراد، نوشیدن چند فنجان قهوه در روز نهتنها ضرری ندارد، بلکه حتی ممکن است برای سلامتی نیز مفید باشد.
البته چند نکته مهم وجود دارد. مانند بسیاری از خوراکیها، اعتدال اصل اساسی است. همچنین اگر به قهوه خامه، شکر، شیرینکنندهها، شربتهای طعمدهنده یا افزودنیهای پرکالری اضافه کنید، بسیاری از فواید احتمالی آن از بین میرود.
منبع دریافت کافئین نیز اهمیت زیادی دارد. قهوه و چای علاوه بر کافئین، حاوی آنتیاکسیدانها و ترکیبات مفید دیگری هستند که میتوانند برای سلامتی سودمند باشند. اما نوشابههای انرژیزا معمولاً مقدار زیادی کافئین، شکر و مواد ناسالم دیگر دارند و انتخاب مناسبی محسوب نمیشوند.
دکتر گرگوری مارکوس، متخصص قلب در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو و رئیس گروه تدوینکننده این بیانیه، میگوید:
«کافئین موجود در قهوه بخش جداییناپذیر زندگی روزانه میلیونها نفر است. بررسی جدیدترین مطالعات نشان میدهد که برای بیشتر بزرگسالان، مصرف روزانه حداکثر ۴۰۰ میلیگرم کافئین، معادل حدود سه تا پنج فنجان قهوه معمولی بدون شکر و افزودنی، بیخطر است و خطر بیماریهای قلبیعروقی را افزایش نمیدهد.»
این بیانیه رابطه کافئین با عوامل خطر بیماریهای قلبی، از جمله فشار خون، دیابت، آریتمی یا نامنظمی ضربان قلب، بیماری عروق کرونر، سکته مغزی و نارسایی قلبی را بررسی کرده است.
نتایج نشان میدهد که این رابطه پیچیده است، اما در مجموع دیدگاه مثبتی نسبت به مصرف متعادل قهوه ارائه میدهد.
در افرادی که از قبل فشار خون بالا داشتند، مصرف کافئین میتوانست باعث افزایش موقت فشار خون شود. اما در برخی مطالعات دیگر، افرادی که فشار خون طبیعی داشتند و روزانه یک تا سه فنجان قهوه مینوشیدند، اندکی بیشتر در معرض ابتلا به فشار خون بالا قرار گرفتند؛ در مقابل، افرادی که بیش از سه فنجان در روز مصرف میکردند، حتی خطر کمتری نشان دادند.
پژوهشگران تأکید میکنند که منبع کافئین تفاوت ایجاد میکند. در یکی از مطالعات، نوشیدنیهای انرژیزا با افزایش فشار خون همراه بودند، در حالی که نوشیدن قهوه با کاهش خطر ارتباط داشت.
به گفته محققان، این تفاوت احتمالاً به دلیل وجود ترکیبات زیستی متفاوت در این نوشیدنیهاست. برای مثال، نوشابههای انرژیزا حاوی موادی مانند تائورین هستند، در حالی که قهوه حاوی اسید کلروژنیک است که ممکن است اثرات متفاوتی بر فشار خون داشته باشد.
مطالعات بررسیشده همچنین نشان دادند افرادی که بهطور منظم قهوه مینوشند، کمتر به دیابت نوع ۲ مبتلا میشوند. در یکی از مطالعات، زنانی که روزانه سه فنجان یا بیشتر قهوه مصرف میکردند، نسبت به افرادی که اصلاً قهوه نمینوشیدند، ۲۷ درصد کمتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار داشتند. مطالعهای دیگر نیز نشان داد افرادی که روزانه پنج فنجان قهوه مینوشند، حدود ۳۰ درصد خطر کمتری برای ابتلا به این بیماری دارند.
به نظر میرسد قهوه همچنین خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب را کاهش میدهد. یک فراتحلیل شامل ۳۰ مطالعه نشان داد مصرف روزانه حداکثر ۳.۵ فنجان قهوه با حدود ۱۰ درصد کاهش خطر این بیماری همراه است.
مطالعه دیگری که با استفاده از دادههای بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) انجام شد نیز نشان داد افرادی که تا پنج فنجان قهوه در روز مینوشند، نسبت به کسانی که اصلاً قهوه مصرف نمیکنند، کمتر در معرض بیماری عروق کرونر قرار دارند. بیشترین فایده در افرادی دیده شد که روزانه دو تا سه فنجان قهوه مصرف میکردند. محققان معتقدند این اثر احتمالاً فقط به کافئین مربوط نیست، بلکه سایر ترکیبات موجود در قهوه نیز در آن نقش دارند.
الگوی مشابهی درباره سکته مغزی نیز مشاهده شد. یک فراتحلیل نشان داد افرادی که روزانه سه تا چهار فنجان قهوه مینوشند، حدود ۲۱ درصد کمتر در معرض سکته مغزی قرار دارند.
در مجموع، انجمن قلب آمریکا نتیجهگیری کرده است که شواهد علمی روزبهروز بیشتر نشان میدهد مصرف متعادل کافئین نهتنها مضر نیست، بلکه قهوه میتواند برای سلامت قلب مفید باشد.
در این گزارش آمده است: «مجموع شواهد حاصل از مطالعات بزرگ و کارآزماییهای بالینی نشان میدهد مصرف متعادل کافئین یا قهوه (حداکثر ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز یا حدود سه تا پنج فنجان قهوه) برای بیشتر بزرگسالان ایمن است و با کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی، از جمله بیماری عروق کرونر، سکته مغزی، نارسایی قلبی، فیبریلاسیون دهلیزی، فشار خون بالا و دیابت نوع ۲ همراه است.»
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود چه مقدار از این فواید مربوط به خود کافئین و چه مقدار ناشی از سایر ترکیبات موجود در قهوه است. همچنین لازم است تأثیر منابع مختلف کافئین و تفاوت اثرات آن در افراد مبتلا به فشار خون بالا یا سایر بیماریها، با دقت بیشتری بررسی شود.