به گزارش مجله خبری آلما به نقل از پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : اگر به دنبال راهی برای افزایش طول عمر هستید، احتمالاً با توصیههای مختلفی روبهرو شدهاید؛ بیشتر سبزیجات بخورید، ورزش کنید، سیگار نکشید، دوستان زیادی داشته باشید، در شهر مناسبی زندگی کنید یا شاید همهچیز به ژنهای شما بستگی داشته باشد.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛حتی دیک ون دایک، بازیگر و هنرمند ۱۰۰ ساله آمریکایی، راز طول عمر خود را خوشبینی و این میداند که هیچوقت روزش را با بدخلقی آغاز نمیکند.
اما یک بررسی علمی جدید خبر چندان امیدوارکنندهای برای کسانی دارد که به دنبال یک میانبر یا راز جادویی هستند.
واقعیت این است که همه این عوامل در کنار هم اهمیت دارند.
گروهی از پژوهشگران به سرپرستی «شایما ابراهیم» از دانشگاه آمریکایی قاهره، نتایج ۱۲۴ مطالعه درباره افراد صدساله و حتی مسنتر را که طی ۵۵ سال انجام شده بود، بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که هیچ فرمول واحدی برای رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی وجود ندارد.
این پژوهش که در مجله Discover Public Health منتشر شده، نشان میدهد طول عمر حاصل تعامل عوامل متعددی مانند ژنتیک، توانایی بدن در ترمیم DNA، تغذیه، میزان فعالیت بدنی، حمایت اجتماعی و حتی شانس است.
طول عمر نتیجه سالها انتخابهای کوچک است
به گفته پژوهشگران، افرادی که به ۱۰۰ سالگی میرسند، معمولاً راز پنهانی ندارند؛ بلکه طی سالها مجموعهای از انتخابهای کوچک و مفید را در زندگی خود انباشته کردهاند.
البته یک نکته مهم نیز وجود دارد؛ مطالعات مربوط به افراد صدساله فقط کسانی را بررسی میکنند که موفق شدهاند به این سن برسند، نه میلیونها نفری را که زودتر از دنیا رفتهاند.
به همین دلیل نمیتوان با اطمینان گفت یک ویژگی یا عادت خاص باعث افزایش طول عمر شده یا فقط در میان افراد صدساله رایجتر بوده است.
چه عواملی بررسی شدند؟
پژوهشگران پس از بررسی هزاران مقاله علمی، ۱۲۴ مطالعه مرتبط با افراد صدساله، افراد ۱۰۵ تا ۱۰۹ ساله و افراد بالای ۱۱۰ سال را انتخاب کردند و نتایج آنها را در چند گروه اصلی دستهبندی کردند.
برخی مطالعات روی عوامل زیستی مانند ژنتیک، تغییرات اپیژنتیکی، ترمیم DNA، تلومرها، التهاب، سوختوساز بدن، عملکرد میتوکندری و سلامت مغز تمرکز داشتند.
برخی دیگر نیز سبک زندگی را بررسی کرده بودند؛ از جمله رژیم غذایی، فعالیت بدنی، مصرف سیگار و الکل، ویژگیهای شخصیتی و روابط اجتماعی.
بدن افراد صدساله متفاوت پیر میشود
نتایج نشان داد افرادی که عمر بسیار طولانی دارند، در سطح سلولی روند پیری متفاوتی را تجربه میکنند.
بدن آنها معمولاً DNA را بهتر ترمیم میکند، میتوکندریهای سالمتری دارد، التهاب را بهتر کنترل میکند و ویژگیهای متابولیکی خاصی دارد که احتمال ابتلا به بیماریهای مرتبط با افزایش سن را کاهش میدهد.
ژنها مهماند، اما نه بهتنهایی
بررسیها نشان داد ژنتیک نیز در طول عمر نقش مهمی دارد، اما برخلاف تصور رایج، هیچ «ژن طول عمر» واحدی وجود ندارد.
پژوهشگران میگویند طول عمر بالا نتیجه همکاری تعداد زیادی از ژنهاست که هرکدام تأثیر اندکی دارند، اما مجموع آنها میتواند اثر قابلتوجهی بر طول عمر بگذارد.
سبک زندگی همچنان تعیینکننده است
در کنار ژنتیک، سبک زندگی نیز نقش بسیار مهمی دارد.
در جمعیتهای مختلف، افراد صدساله معمولاً بیشتر از رژیم غذایی گیاهی استفاده میکردند، از طریق فعالیتهای روزمره مانند پیادهروی و باغبانی فعال میماندند، سیگار نمیکشیدند و روابط خانوادگی و اجتماعی قویتری داشتند.
ویژگیهای شخصیتی مانند انعطافپذیری روانی، خوشبینی و اضطراب کمتر نیز در میان آنها بیشتر دیده میشد.
افراد صدساله همیشه سالم نیستند
یکی از جالبترین یافتههای این بررسی به بیماریها مربوط میشود.
افراد صدساله لزوماً از بیماریها در امان نیستند، اما بسیاری از آنها ابتلا به بیماریهای مرتبط با سالمندی را تا سالهای بسیار پایانی عمر به تعویق میاندازند؛ پدیدهای که پژوهشگران آن را «فشرده شدن دوره بیماری» مینامند.
البته همه افراد چنین الگویی ندارند.
برخی از سالمندان بسیار مسن، بیماریهای مرتبط با افزایش سن را زودتر تجربه میکنند، اما با وجود آن بیماریها دههها به زندگی ادامه میدهند.
بر همین اساس، پژوهشگران افراد صدساله را به سه گروه تقسیم میکنند:
* گریزندگان (Escapers): افرادی که تقریباً تا پایان عمر به بیماریهای مهم مرتبط با سالمندی مبتلا نمیشوند.* بهتعویقاندازان (Delayers): کسانی که این بیماریها را بسیار دیرتر از میانگین تجربه میکنند.* بازماندگان (Survivors): افرادی که بیماری را زودتر میگیرند، اما سالهای طولانی با آن زندگی میکنند.
هنوز پاسخ قطعی وجود ندارد
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعات نمیتوانند ثابت کنند کدام عامل مستقیماً باعث طول عمر میشود.
آنها معتقدند برای پاسخ قطعی، به تحقیقات بلندمدت بیشتری نیاز است تا مشخص شود کدام عوامل واقعاً باعث افزایش طول عمر هستند و کدامها فقط بهطور اتفاقی در میان افراد صدساله دیده میشوند.
در پایان، محققان تأکید میکنند که طول عمر حاصل تعامل پیچیده ژنتیک، محیط و رفتارهای فردی است. هرچه سن بالاتر میرود، نقش ژنتیک پررنگتر میشود، اما برای بیشتر افراد، سبک زندگی سالم همچنان تعیینکنندهترین عامل است.
بنابراین توصیه دانشمندان همان توصیههای همیشگی است: بیشتر راه بروید، درخت بکارید، سبزیجات و غذاهای سالم بخورید و روابط اجتماعی خود را حفظ کنید.