به گزارش مجله خبری آلما به نقل از پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : آفت دهان زخمهای کوچک اما دردناکی هستند که در داخل گونهها، لبها یا روی زبان ظاهر میشوند. این مشکل بسیار شایع است و بیشتر افراد در مقطعی از زندگی خود آن را تجربه میکنند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ اگرچه استرس، تغییرات هورمونی و کمبود برخی مواد مغذی از عوامل شناختهشده بروز آفت هستند، اما بسیاری از افراد نقش رژیم غذایی را نادیده میگیرند. آنچه میخورید میتواند یا باعث ایجاد آفت شود یا زخم موجود را بهمراتب بدتر کند. شناخت غذاهای محرک، یکی از عملیترین راهها برای کاهش دفعات بروز این زخمهای آزاردهنده است.
آرچانا اس، رئیس بخش تغذیه بیمارستانمیگوید:
«بسیاری از بیماران از من میپرسند آیا غذاهای خاصی میتوانند باعث ایجاد آفت دهان شوند یا نه. پاسخ من بله است؛ زیرا بعضی غذاها واقعاً میتوانند موجب ایجاد آفت شوند و برخی دیگر نیز مشکل موجود را تشدید میکنند. در بعضی افراد علت دقیق بروز آفت مشخص نیست، اما در برخی دیگر، غذاهای خاص میتوانند محرک آفت باشند یا زخمهای موجود را تحریک کنند؛ بهویژه اگر فرد بهطور طبیعی مستعد ابتلا به آفت باشد.»
غذاهایی که باعث ایجاد یا تشدید آفت دهان میشوند
مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در Journal of International Medical Research منتشر شد، نشان داد رژیم غذایی نقش مهمی در عود آفتهای دهانی دارد. پژوهشگران با بررسی ۷۵۴ بزرگسال دریافتند افرادی که بهطور منظم میوه مصرف میکنند و آب کافی مینوشند، کمتر دچار آفتهای مکرر میشوند.
این پژوهش نشان میدهد مواد مغذی موجود در میوهها مانند ویتامین C و فولات، و همچنین مواد معدنی موجود در آب مانند کلسیم و منیزیم، میتوانند از پوشش داخلی دهان محافظت کرده و احتمال بروز آفت را کاهش دهند.
در ادامه با مهمترین غذاهایی که ممکن است باعث ایجاد یا تشدید آفت شوند آشنا میشویم.
۱. غذاهای تند و پرادویه
غذاهای تند یکی از شایعترین عوامل تحریککننده آفت هستند. فلفلهای تند، سسهای آتشین و غذاهای بسیار ادویهدار میتوانند بافت نرم داخل دهان را تحریک کنند. این تحریک ممکن است باعث ایجاد آفتهای جدید شود یا درد و ناراحتی زخمهای موجود را افزایش دهد.
۲. غذاها و نوشیدنیهای اسیدی
غذاهای اسیدی فقط باعث سوزش زخم نمیشوند؛ بلکه روند ترمیم آن را نیز کند میکنند.
آرچانا اس توصیه میکند:
«اگر آفت دهان دارید، بهتر است از مصرف میوههای اسیدی مانند پرتقال، لیمو، لیموترش، گوجهفرنگی و همچنین سرکه خودداری کنید.»
خوراکیهایی که باید در مصرف آنها احتیاط کنید عبارتاند از:
* پرتقال، لیمو، لیموترش و گریپفروت* گوجهفرنگی و سسهای تهیهشده از آن* ترشیها و سسهای حاوی سرکه
۳. تنقلات شور و فرآوریشده
همان بسته چیپس یا اسنک مورد علاقهتان ممکن است بیش از آنچه تصور میکنید به دهان شما آسیب برساند.
به گفته آرچانا اس:
«مقدار زیاد نمک موجود در این نوع خوراکیها میتواند مخاط دهان را تحریک کند و زمینه را برای ایجاد آفت فراهم سازد.»
۴. غذاهای سفت و ترد
مواد غذایی سفت یا ترد مانند نان تست خشک، کراکرها و مغزها میتوانند آسیبهای بسیار جزئی اما مؤثری به پوشش داخلی دهان وارد کنند.
در افرادی که مستعد آفت هستند، حتی یک خراش کوچک ناشی از لبه تیز یک بیسکویت یا کراکر میتواند شروعکننده یک زخم دهانی باشد.
۵. غذاهای مرتبط با حساسیتهای غذایی
حساسیت یا عدم تحمل برخی مواد غذایی نیز میتواند در بروز آفت نقش داشته باشد.
برخی افراد پس از مصرف موارد زیر دچار آفت دهان میشوند:
* شکلات* قهوه* توتفرنگی* انواع مغزها و آجیل
البته این محرکها در افراد مختلف متفاوت هستند؛ به همین دلیل شناسایی عوامل شخصی اهمیت زیادی دارد.
چگونه با کمک رژیم غذایی آفت دهان را کنترل کنیم؟
اگر مرتباً دچار آفت میشوید، آرچانا اس توصیه میکند یک دفترچه ثبت مواد غذایی مصرفی داشته باشید تا بتوانید غذاهای محرک خود را شناسایی کنید.
هنگام شعلهور شدن آفتها بهتر است:
* غذاهای نرم و راحتالبلع مصرف کنید.* آب کافی بنوشید و بدن را هیدراته نگه دارید.* از تماس هر ماده غذایی یا وسیلهای که ممکن است زخم را تحریک، خراشیده یا سوزانده کند خودداری کنید.* تا زمان بهبود کامل زخم، از غذاهای تند، شور و اسیدی پرهیز کنید.
چه غذاهایی بهتر است بخورید؟
در دوران آفت دهان، این خوراکیها معمولاً تحملپذیرتر هستند:
* ماست* فرنی و حریره* سوپهای ولرم* پوره سیبزمینی* موز* تخممرغ آبپز یا نیمرو نرم* بلغور جو دوسر* سبزیجات پخته و نرم
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
بیشتر آفتهای دهانی ظرف یک تا دو هفته بدون نیاز به درمان خاص بهبود مییابند. با این حال، آرچانا اس هشدار میدهد:
«اگر زخم بسیار بزرگ باشد، درد شدیدی ایجاد کند، مرتباً عود کند یا بیش از سه هفته طول بکشد تا بهبود یابد، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.»
آفتهایی که بهطور مداوم بازمیگردند را نباید نادیده گرفت؛ زیرا در برخی موارد میتوانند نشانه یک بیماری زمینهای باشند که نیاز به بررسی و درمان پزشکی دارد.